Anthropic, 5 Mart 2026 tarihinde yayımladığı yeni araştırma raporunda yapay zekanın iş gücü piyasasına etkilerini ölçmek için "Gözlemlenen Maruz Kalma" (Observed Exposure) adını verdiği özgün bir ölçüm yöntemi tanıttı. Bu yöntem, yalnızca büyük dil modellerinin teorik kapasitesini değil, Claude kullanıcılarından elde edilen gerçek dünya kullanım verilerini de dikkate alıyor. Araştırmacılar Maxim Massenkoff ve Peter McCrory tarafından kaleme alınan rapor, O*NET meslek veritabanı, Anthropic Ekonomik Endeksi ve Eloundou ve diğerlerinin (2023) görev düzeyindeki maruz kalma tahminlerini bir araya getirerek yaklaşık 800 farklı meslek için kapsamlı bir risk haritası oluşturdu.
Rapora göre yapay zekanın teorik kapasitesi ile gerçek kullanım arasında ciddi bir uçurum bulunuyor. Teorik olarak büyük dil modellerinin gerçekleştirebileceği görevlerin yalnızca küçük bir kısmı bugün itibarıyla fiilen otomatikleştiriliyor. Örneğin Bilgisayar ve Matematik kategorisindeki mesleklerde teorik maruz kalma oranı yüzde 94 iken, Claude'un bu kategorideki görevleri fiilen karşılama oranı yalnızca yüzde 33 düzeyinde kalıyor. En fazla maruz kalan meslekler arasında bilgisayar programcıları (yüzde 74,5), müşteri hizmetleri temsilcileri (yüzde 70,1) ve veri giriş operatörleri (yüzde 67,1) yer alıyor. Öte yandan aşçılar, motosiklet tamircileri ve barmenler gibi mesleklerde maruz kalma oranı sıfır olarak ölçüldü.
En kritik bulgulardan biri, yüksek maruz kalma düzeyine sahip mesleklerde çalışan işçilerin işsizlik oranlarında 2022 sonrası anlamlı bir artış gözlemlenmiyor olması. Araştırmacılar, en fazla maruz kalan çeyrek dilim ile hiç maruz kalmayan grup arasındaki farkı ölçtüklerinde, ChatGPT'nin piyasaya sürülmesinin ardından bu farkın istatistiksel olarak anlamlı bir değişim göstermediğini tespit etti. Raporda bu durumun yapay zekanın etkisiz olduğu anlamına gelmediği, ancak olası etkilerin henüz genel işsizlik verilerine yansımadığı vurgulanıyor. Araştırmacılar, yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkisinin COVID-19 salgını gibi ani ve belirgin olmak yerine, internetin ya da Çin kaynaklı ticaret şokunun etkilerine benzeyebileceğini değerlendiriyor.
Bununla birlikte rapor, 22-25 yaş grubundaki genç çalışanlar için endişe verici bir sinyal içeriyor. Brynjolfsson ve diğerlerinin bulgularıyla örtüşen bu sinyal, yüksek maruz kalma düzeyindeki mesleklerde genç işçilerin aylık iş bulma oranının yaklaşık yarım yüzde puan gerilediğini ve ChatGPT sonrası dönemde bu düşüşün yüzde 14 olarak hesaplandığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar bu düşüşün birden fazla yoruma açık olduğunu belirtiyor: söz konusu gençler mevcut işlerinde kalıyor, farklı mesleklere yöneliyor ya da okula geri dönüyor olabilir. Raporun temel mesajı ise şu: metodoloji şimdi kurulmalı ki yapay zekanın gerçek etkileri ileride daha sağlıklı biçimde ölçülebilsin.